Tìm hiểu về bệnh viêm loét dạ dày tá tràng

Viêm loét dạ dày tá tràng là một trong số các bệnh đường tiêu hóa rất phổ biến hiện nay ở cả nước ta lẫn trên thế giới và vẫn đang có xu thế gia tăng, chưa có dấu hiệu giảm dần. Mỗi năm lại có thêm khoảng 0,2% dân số trên thế giới mắc bệnh mới. Bệnh này ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, sinh hoạt hàng ngày và khả năng lao động của người bệnh. Thậm chí bệnh nặng có thể biến chứng thành ung thư, hoặc gây tử vong.

Viêm dạ dày tá tràng

Viêm loét dạ dày tá tràng

Viêm loét dạ dày tá tràng là gì? 

Trong hệ tiêu hóa của con người, dạ dày đóng một vị trí rất quan trọng. Đây là bộ phận thực hiện chức năng nghiền nát thức ăn và tiết ra các loại men tiêu hóa nhằm phân hủy thức ăn  thành các chất dinh dưỡng đi nuôi cơ thể.

Viêm loét dạ dày tá tràng là bệnh mà tại một vị trí nào đó trên dạ dày tá tràng xuất hiện các lớp niêm mạc bị tổn thương do hiệu ứng ăn da của các acid và pepsin bên trong lòng dạ dày. Xét theo khía cạnh mô học thì đây là hiện tượng hoại tử niêm mạc dạ dày với mức độ tổn thương và kích thước vết loét từ 0,5 cm trở lên.

Khi nội soi, những biểu hiện của vết loét có thể là vết ăn mòn, vết lỡm hoặc hố như miệng núi lửa, hoặc các vết lỗi giống như polyp đại tràng. Đa số các vết loét trên dạ dày có dạng lõm còn trên tá tràng có dạng lồi với nhiều hình dạng khác nhau.

Nguyên nhân của bệnh viêm loét dạ dày tá tràng

Hệ tiêu hóa trong cơ thể chúng ta được phủ một lớp niêm mạc để chống lại acid. Loét dạ dày tá tràng xảy ra khi acid trong dạ dày hoặc các loại thức ăn chưa tiêu hóa ăn mòn bề mặt lớp niêm mạc bảo vệ, có thể tạo nên những cơn đau đớn hoặc chảy máu dạ dày.

Viêm loét dạ dày có thể là một bệnh tiêu hóa cấp tính hoặc mãn tính, dưới đây là những nguyên nhân chủ yếu:

  • Vi khuẩn Helicobacter Pylori: Vi khuẩn HP thường sống trong lớp niêm mạc bao phủ bên ngoài để bảo vệ mô bên trong ở dạ dày và ruột non. Thông thường, khuẩn HP không gây ra vấn đề gì quá nghiêm trọng, tuy nhiên nó có thể gây viêm các lớp niêm mạc bảo vệ bên trong dạ dày, gây loét dạ dày. Vi khuẩn HP có thể lây truyền từ người này sang người khác, hoặc qua nguồn thực phẩm và nước. 
vi khuẩn hp là nguyên nhân chính gây viêm loét dạ dày

vi khuẩn hp là nguyên nhân chính gây viêm loét dạ dày

  • Do thường xuyên sử dụng các thuốc giảm đau: Các loại thuốc như aspirin, thuốc giảm đau NSAID (ibuprofen, diclofenac,…) thường có tác dụng phụ gây kích ứng vùng dạ dày, ruột non. Do đó, viêm loét dạ dày tá tràng thường xảy ra ở những người cao tuổi thường xuyên dùng thuốc giảm đau nhức xương khớp.
  • Do bệnh lý trào ngược mãn tính các chất bài tiết của tụy, mật, acid mật,…

Ngoài ra, thói quen ăn uống, lối sống không hợp lý, lành mạnh cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến viêm loét dạ dày.

  • Hút thuốc: Những người có tiền sử nhiễm vi khuẩn HP nếu hút thuốc là sẽ có nguy cơ cao bị loét dạ dày.
  • Uống nhiều bia rượu: Bia rượu có thể gây kích ứng và ăn mòn lớp niêm mạc dạ dày. Ngoài ra, bia rượu cũng làm tăng lượng acid dạ dày tiết ra.
  • Stress, căng thẳng kéo dài trong cuộc sống
  • Ăn quá nhiều các thức ăn cay cũng có thể gây viêm loét dạ dày.

Những triệu chứng của bệnh viêm loét dạ dày tá tràng

Việc phát hiện sớm bệnh là một vấn đề quan trọng vì điều này ảnh hưởng nhiều đến khả năng chữa trị của bệnh. Càng phát hiện sớm bao nhiêu thì cách chữa trị càng dễ bấy nhiêu và khả năng chữa khỏi bệnh cũng càng cao. Theo một thống kê khoa học thì có tới 20% bệnh nhân bị viêm loét dạ dày tá tràng nhưng không xuất hiện triệu chứng. Vì thế mà đa số bệnh nhân khi xuất hiện triệu chứng và vào viện điều trị là bệnh đã ở giai đoạn tương đối nặng.

viêm loét dạ dày tá tràng khiến người bệnh khó chịu, mệt mỏi

viêm loét dạ dày tá tràng khiến người bệnh khó chịu, mệt mỏi

Vì thế ngay khi xuất hiện 1 hoặc 1 số các triệu chứng sau thì bạn không nên bỏ qua mà cần đi gặp bác sĩ để có những thăm khám, chuẩn đoán kịp thời:

+ Ăn không có cảm giác ngon miệng, chán ăn, sụt cân: Việc khó tiêu hóa thức ăn khiến người bệnh đầy bụng, chán ăn, ăn không có cảm giác ngon miệng. Đặc biệt là các chất dinh dưỡng trong thức ăn khó hấp thụ vào cơ thể để cung cấp đủ chất cho cơ thể, làm bệnh nhân sụt cân, mệt mỏi.

+ Bệnh nhân bị rối loạn tiêu hóa: dạ dày không thực hiện được đầy đủ các chức năng khiến bệnh nhân có thể bị tiêu chảy, táo bón, đi ngoài phân sống, … khiến cơ thể mệt mỏi.

+ Ợ hơi, ợ chua: Người bị viêm loét dạ dày tá tràng thường bị tăng tiết acid. Lượng acid tiết ra nhiều hơn so với nhu cầu để tiêu hóa thức ăn của cơ thể. Phần acid dư thừa có thể bị trào ngược lên thực quản, làm cho bệnh nhân bị ợ chua, có cảm giác nóng rát vùng thượng vị. Ngoài ra bệnh nhân bị mắc bệnh này còn tiêu hóa thức ăn kém. Thức ăn vào dạ dày khó tiêu hóa gây nên chướng bụng, đầy hơi. Hơi sinh ra có thể thoát ra đường miệng, gây nên hiện tượng ợ hơi.

+ Buồn nôn hoặc thỉnh thoảng bị nôn: Chứng rối loạn tiêu hóa do viêm loét dạ dày tá tràng khiến người bệnh khó chịu, buồn nôn, thậm chí là nôn các chất trong dạ dày ra ngoài để giảm cảm giác đầy bụng. Nếu trong chất nôn có màu đen sẫm còn có khả năng lớn là bệnh nhân bị chảy máu dạ dày.

+ Đau vùng thượng vị ( vùng giữa rốn và mũi xương ức): có thể chỉ là đau âm ỉ, đau tức bụng, đau bỏng rát hoặc đau quặn từng cơn vào lúc đói hoặc sau khi ăn no. Đồng thời với nó bệnh nhân còn có thể bị tức ngực, đau lưng, khó thở,..triệu chứng này thường có tính chu kỳ, thường từ 2 đến 8 tuần rồi sau đó cơn đau giảm dần cho dù bệnh nhân không dùng bất cứ loại thuốc nào. Sau đó  một thời gian lại tát phát trở lại.

Viêm loét dạ dày

Viêm loét dạ dày

Biến chứng

Khi có những triệu chứng viêm loét dạ dày trên, nếu người bệnh không điều trị có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như:

+ Chảy máu trong: Chảy máu dạ dày là biến chứng thường gặp nhất. Trong trường hợp mất máu nhiều có thể khiến người bệnh nôn ra máu hoặc đi ngoài ra máu. Do đó, trong trường hợp này cần nhập viện để được truyền máu và điề u trị.

+ Nhiễm trùng nặng: Tình trạng viêm loét dạ dày lâu ngày sẽ bào mòn nghiêm trọng lớp niêm mạc khiến thủng dạ dày hoặc tá tràng, dịch tiêu hóa sẽ rỉ ra trực tiếp ổ bụng gây nhiễm trùng nghiêm trọng.

+ Tắc ruột: Các vết loét ở dạ dày nếu không được điều trị sẽ dẫn đến sưng tấy gây cản trở việc tiêu hóa thức ăn. Việc thức ăn không được tiêu hóa khiến người bệnh sút cân nghiêm trọng và thường xuyên nôn mửa.

Người bệnh nên ăn gì và kiêng ăn gì để phòng ngừa và chữa trị bệnh

Nếu phát hiện sớm, bệnh viêm loét dạ dày tá tràng không phải là bệnh khó chữa. Bên cạnh việc dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ thì bệnh nhân cũng cần tự điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt của mình cho điều độ và khoa học để giúp bệnh mau lành hơn mà còn hạn chế tái phát.

Người bệnh nên ăn nhiều các loại thực phẩm như:

+ Ăn nhiều rau, nhất là các loại rau xanh có màu đậm như cải bắp, cải xanh, măng tây,.. do chúng cung cấp một lượng lớn vitamin cho cơ thể ( vitamin A, C, K, axit folic, sắt, canxi,…)

+ Các loại thực phẩm chứa nhiều protein, giúp cơ thể có thể sửa chữa, tái tạo các tế bào đã bị hỏng, lấp đầy các vết sẹo trong dạ dày tá tràng. Nhưng các loại này phải ít chất béo vì chất béo vì chất béo làm tăng sản xuất acid trong dạ dày, càng gây thêm kích ứng cho dạ dày nhiều hơn. Các loại thực phẩm giàu protein nhưng ít chất béo điển hình là: thịt gia cần, thịt lợn nạc, cá, đậu, các chế phẩm từ đậu nành, sữa ít béo và sữa chua ít chất béo.

+ Các loại trái cây và rau quả giàu flavonoid (có trong các loại rau quả trái cây có màu sắc sặc sỡ như cần tây, nam việt quất, táo, trà xanh, quả việt quất, anh đào, bóng quần và ớt chuông). Chất này giúp ngăn ngừa và chữa lành vết loét và viêm loét dạ dày tá tràng rất tốt.

Các loại thực phẩm mà người bệnh nên kiêng, hạn chế ăn gồm:

  • Các loại đồ ăn sống, nấu chưa kỹ: Đây có thể là nguồn lây nhiễm vi khuẩn HP nguy hiểm.
  • Các loại thực phẩm khó tiêu như thịt hun khói, xúc xích, ổi, xoài xanh,..
  • Các đồ uống chứa cồn và caffeine như cà phê, trà chứa caffeine, sôcôl, rượu, bia,…vì Caffeine có thể làm tăng lượng acid trong dạ dày, khiến cơn đau nặng hơn còn cồn có thể gây kích ứng và mài mòn niêm mạc dạ dày. Nhiều bệnh nhân bị đau dạ dày cho uống nhiều rượu chính là bởi lý do này.
  • Không ăn các thức ăn quá cay, có tính nóng như ớt, hạt mù tạt, hạt nhục đậu khấu, hạt tiêu,…vì chúng có thể gây kích ứng dạ dày làm bệnh nặng hơn.
  • Không ăn các thức ăn chứa nhiều chất béo hoặc các thức ăn có tính acid vì sẽ làm tăng lượng acid mà dạ dày tiết ra. Không nên ăn nhiều thức ăn chiên, rán.
  • Các loại trái cây mà bạn kiêng ăn khi này là cà chua, cam, chanh, dứa, me…
  • Tập thể dục nhẹ nhàng, đi bộ hàng ngày, sống vui vẻ, lạc quan cũng là một trong số các biện pháp phòng ngừa và đẩy lui căn bệnh này một cách hiệu quả.

1800 1125